موعظه – عید عروج مریم مقدس – ۱۵ اوت ۲۰۲۶

برادران و خواهران عزیز،

امروز روزی است که عروج مریم مقدس با جسم و روح به آسمان را جشن می‌گیریم. این عیدِ پیروزی و جلال یافتن مادر خداست. از این رو، مهم است که این روز را که برای مادر ما چنین اهمیت بزرگی دارد، جشن بگیریم.

عروج مریم مقدس به چه معناست و چرا او به آسمان برده شد؟ قدیس پطرس کانیسیوس به ما می‌گوید: «اصطلاح عروج به جلال یافتن مریم، نه تنها در روح، بلکه در جسم او نیز اشاره دارد.» دلیل عروج او این است که این خواست خدا بود و او مادر خداست.

پاپ پیوس دوازدهم، هنگامی که در فرمان رسولی «Munificentissimus Deus» این راز را به عنوان یک اصل جزمی ایمان اعلام کرد، دلایل گوناگونی را بیان نمود:

۱. کتاب مقدس: «ای خداوند، برخیز و به آرامگاه خود بیا، تو و صندوق قدرتت.» (مزامیر ۱۳۲:‏۸). «صندوق عهد» که از چوب فسادناپذیر ساخته شده و در معبد خداوند قرار داده شده بود، نمادی از بدن پاک و بی‌آلایش مریم مقدس است که از هرگونه فساد قبر محفوظ ماند و در آسمان به جلالی عظیم رسانده شد.

اما یکی از تأثیرگذارترین آیات کتاب مقدس در یکی از موعظه‌های قدیس آنتونیوی پادوایی آمده است: «جایگاه قدم‌هایم را جلال خواهم بخشید.» (اشعیا ۶۰:‏۱۳). این سخن بیان می‌کند که نجات‌دهنده الهی، محبوب‌ترین مادر خود، همان کسی را که جسم انسانی خویش را از او گرفت، به والاترین شکل جلال بخشیده است.

«از اینجا به‌روشنی می‌توان فهمید که مریم مقدس، با همان بدنی که جایگاه قدم‌های خداوند بود، به آسمان برده شد.» از این رو مزمورنویس می‌گوید: «ای خداوند، برخیز و به آرامگاه خود بیا، تو و صندوق قدرتت.»

این قدیس می‌گوید همان‌گونه که عیسی مسیح، پس از غلبه بر مرگ، برخاست و به دست راست پدر صعود کرد، «صندوق تقدیس نیز برخاست؛ زیرا امروز مریم مقدس به جایگاه آسمانی خویش بالا برده شد.»

۲. لیتورژی: پاپ پیوس دوازدهم می‌گوید: «لیتورژی ایمان را به وجود نمی‌آورد؛ بلکه آن را از پیش مفروض می‌داند و اعمال عبادی نیز همانند میوه‌های درخت، از ایمان سرچشمه می‌گیرند.»

از این رو، شهادت لیتورژیک به ما کمک می‌کند دریابیم که مسیحیان نخستین نیز حقیقتی را که امروز جشن می‌گیریم، از پیش به عنوان بخشی از ایمان خود پذیرفته بودند.

در لیتورژی بیزانسی چنین آمده است: «از سوی خدا، پادشاه جهان، اموری فراتر از طبیعت به تو عطا شد؛ زیرا همان‌گونه که در هنگام زایمان تو را باکره نگاه داشت، در قبر نیز بدنت را از فساد محفوظ داشت و با عروج الهی تو را جلال بخشید.»

همچنین پاپ قدیس سرژیوس اول، اعیاد اصلی مریم مقدس را چنین برمی‌شمارد: میلاد، بشارت، تطهیر و خواب مریم، یعنی عروج او.

۳. دلیل الهیاتی: خدا برای نجات انسان، این کار را از طریق تجسّد، مرگ و رستاخیز به انجام رساند.

برای تحقق تجسّد، لازم بود طبیعت انسانی را بر خود بگیرد. او این کار را از طریق مریم انجام داد. مریم شاهکار کامل خدا، عاری از هر لکه گناه است. خدا طبیعت انسانی را از طریق او بر خود گرفت.

خدا مادری را برگزید تا در رحم او سکونت کند. مریم صندوق عهد است. این حقیقت مستقیماً با اصل جزمی مادری الهی ارتباط دارد.

اما این صندوق باید بی‌گناه و پاک باشد. از این رو، میان لقاح مطهر و عروج مریم پیوندی عمیق وجود دارد.

مریم بی‌گناه باردار شد و از این رو، «با لقاح مطهر خود بر گناه پیروز شد؛ بنابراین مشمول قانون فساد قبر نشد و لازم نبود برای رهایی بدن خود تا پایان جهان انتظار بکشد.»

قدیس یوحنای دمشقی می‌گوید:

«آن‌که در هنگام زایمان، بکارتش دست‌نخورده باقی ماند، شایسته بود که پس از مرگ نیز بدنش بدون هیچ فسادی محفوظ بماند. آن‌که آفریدگاری را که کودک شده بود در رحم خود حمل کرد، شایسته بود که در جایگاه‌های الهی ساکن شود. آن‌که عروس پدر بود، شایسته بود در حجره‌های آسمانی اقامت کند. آن‌که پسر خود را بر صلیب دید و شمشیر دردی را که هنگام زایمان از آن مصون مانده بود در قلب خود پذیرفت، شایسته بود پسر خود را نشسته در دست راست پدر مشاهده کند. شایسته بود مادر خدا در آنچه متعلق به پسر است سهیم باشد و از سوی همه آفریدگان به عنوان مادر خدا و خدمتگزار او مورد احترام قرار گیرد.»

پس از بیان همه این دلایل، پاپ چنین نتیجه می‌گیرد:

«بنیاد نهایی همه این دلایل و تأملات پدران مقدس و الهی‌دانان ما، کتاب مقدس است. کتاب مقدس به ما نشان می‌دهد که روح مادر خدا پیوندی ناگسستنی با پسر او دارد و همواره در سرنوشت او سهیم است.

از این رو، تقریباً ناممکن است که مریم را جدا از مسیح تصور کنیم. نمی‌توان تصور کرد مادری که او را در رحم خود حمل کرد، به دنیا آورد، با شیر خود پرورش داد، در آغوش گرفت و به سینه خود فشرد، پس از این زندگی از نظر جسمانی از مسیح جدا مانده باشد.

از همان لحظه‌ای که نجات‌دهنده ما پسر مریم شد، به عنوان کامل‌ترین اجراکننده شریعت الهی، نمی‌توانست راهی جز تکریم پدر ازلی و همچنین محبوب‌ترین مادر خود در پیش گیرد.

بنابراین، هنگامی که این امکان را داشت که با محفوظ داشتن مادرش از فساد قبر چنین افتخار بزرگی به او عطا کند، باید ایمان داشته باشیم که واقعاً چنین کرد.»

پس ما از همه اینها چه نتیجه‌ای می‌توانیم بگیریم؟ می‌توانیم دو نتیجه بگیریم.

نخست: مسیح و مادر بسیار مقدس او، با جسم و روح به جلال آسمانی رسیده‌اند. اگر ما شاگردان وفادار مسیح باشیم، روزی ما نیز همراه او به حیات جاودان خواهیم رسید.

دوم: مسیح در آسمان است و همان‌گونه که پولس رسول می‌گوید، برای ما شفاعت می‌کند: «زیرا او همیشه زنده است تا برای آنان شفاعت کند.»(عبرانیان ۷:‏۲۵)

مریم نیز برای ما، فرزندانش، شفاعت می‌کند. از او بخواهیم هر آنچه را نیاز داریم، به‌ویژه آمرزش گناهان و نجات جان‌هایمان، برای ما از خدا درخواست کند.