موعظه – کلیسای خود را بر این صخره بنا خواهم کرد (متی ۱۶:۱۳-۲۰) – ۲۳ اوت ۲۰۲۶

در انجیل امروز، عیسی مأموریت رهبری رسولان را به پطرس می‌سپارد؛ او را به عنوان نخستین پاپ در تاریخ منصوب می‌کند و کلیسای خود را بر او، یعنی بر پطرس، بنا می‌نهد. از این رو، امروز می‌خواهم همراه با شما دربارهٔ ویژگی‌های اساسی کلیسای مسیح تأمل کنم. برای این منظور از اثر قدیس توماس آکویناس با عنوان «شرح اعتقادنامه» بهره خواهم گرفت.

می‌بینیم که در یک انسان، یک روح و یک بدن وجود دارد، اما بدن از اعضای گوناگون تشکیل شده است. به همین ترتیب، کلیسای کاتولیک نیز یک بدن است و اعضای گوناگونی دارد. روحی که به کلیسا حیات می‌بخشد، روح‌القدس است. از این رو، پس از ایمان آوردن به روح‌القدس، از ما خواسته می‌شود که به کلیسای مقدس کاتولیک نیز ایمان داشته باشیم. به همین سبب در اعتقادنامه چنین می‌گوییم: «به کلیسای مقدس کاتولیک.»

این کلیسای مقدس چهار ویژگی دارد:

۱. کلیسا یکی است

برای این امر سه دلیل وجود دارد:

نخست: همهٔ کسانی که به این کلیسا تعلق دارند، به یک چیز ایمان دارند. «یک خداوند، یک ایمان، یک تعمید.»(افسسیان ۴:۵)

دوم: همه دارای یک امید هستند: امید رسیدن به حیات جاودان. «همان‌گونه که در دعوت خود به یک امید فراخوانده شدید، یک بدن و یک روح وجود دارد.»(افسسیان ۴:۴)

سوم: در محبت، یعنی محبت الهی، کاریتاس (caritas)، وحدت وجود دارد. زیرا همهٔ مسیحیان در محبت به خدا و در محبتی که نسبت به یکدیگر دارند، متحد می‌شوند. عیسی در یوحنا ۱۷:۲۲ می‌فرماید: «آن جلالی را که به من دادی، به آنان دادم تا همان‌گونه که ما یک هستیم، آنان نیز یک باشند.»

از این رو، هیچ‌کس نباید این کلیسا را خوار بشمارد یا اخراج شدن از این کلیسا و یا جدا شدن از آن را امری بی‌اهمیت بداند. زیرا تنها یک کلیسا وجود دارد و کلیسایی که انسان‌ها در آن نجات می‌یابند نیز همین کلیساست. همان‌گونه که بیرون از کشتی نوح هیچ‌کس نجات نیافت.

۲. کلیسا مقدس است

رسول در اول قرنتیان ۳:۱۷ می‌گوید: «زیرا معبد خدا مقدس است و شما آن معبد هستید.» از این رو در اعتقادنامه می‌گوییم: «به کلیسای مقدس ایمان دارم.»

ایمانداران این جماعت از طریق سه حقیقت تقدیس می‌شوند:

نخست، همان‌گونه که هنگام تقدیس یک کلیسا، آن بنا به‌طور مادی شسته می‌شود، ایمانداران نیز در خون مسیح شسته شده‌اند. مکاشفه ۱:۵: «او که ما را محبت می‌کند و با خون خود ما را از گناهانمان آزاد ساخته است…»(تعمید)

دوم، از طریق مسح شدن: همان‌گونه که یک کلیسا با روغن مسح می‌شود، ایمانداران نیز برای تقدیس شدن با مسحی روحانی مسح می‌شوند. در غیر این صورت نمی‌توانستند مسیحی باشند. زیرا مسیح (Christus) به معنای «مسح‌شده» است. این مسح نیز فیض روح‌القدس است.

سوم، از طریق سکونت تثلیث اقدس در درون انسان: زیرا هر جایی که خدا در آن سکونت دارد، مقدس است. از این رو، پس از چنین تقدیس عظیمی، باید مراقب باشیم که روح خود را، که معبد خداست، با گناه آلوده نکنیم. رسول در اول قرنتیان ۳:۱۷ با گفتنِ «اگر کسی معبد خدا را ویران کند…» اعلام می‌کند که خدا نیز او را ویران خواهد کرد.

۳. کلیسا کاتولیک است. یعنی جهانی است.

نخست، از نظر مکان جهانی است، زیرا در سراسر جهان حضور دارد. رومیان ۱:۸: «زیرا ایمان شما در سراسر جهان اعلام می‌شود.»مرقس ۱۶:۱۵: «به سراسر جهان بروید و انجیل را به تمامی خلقت اعلام کنید.»

این کلیسا سه بخش دارد: یکی بر روی زمین است، دیگری در آسمان است، و سومی در برزخ است.

دوم، از نظر وضعیت انسان‌ها جهانی است، زیرا هیچ‌کس طرد نمی‌شود: نه ارباب و نه برده، نه مرد و نه زن. غلاطیان ۳:۲۸: «دیگر نه یهودی هست و نه یونانی، نه غلام و نه آزاد، نه مرد و نه زن؛ زیرا همهٔ شما در مسیح عیسی یکی هستید.»

سوم، از نظر زمان جهانی است. کلیسا تا پایان اعصار ادامه خواهد داشت. متی ۲۸:۲۰: «اینک من هر روز تا پایان جهان با شما هستم.»اما حتی در پایان اعصار نیز کلیسا در آسمان به موجودیت خود ادامه خواهد داد.

۴. کلیسا نیرومند و تزلزل‌ناپذیر است

یک خانه، اگر پیش از هر چیز بر پایه‌های استوار بنا شده باشد، محکم است. اما بنیاد اصلی کلیسا مسیح است. رسول در اول قرنتیان ۳:۱۱ می‌گوید: «زیرا هیچ‌کس نمی‌تواند بنیادی جز آنچه نهاده شده است، یعنی عیسی مسیح، بنا نهد.» بنیادهای ثانوی آن نیز بی‌تردید رسولان و تعالیم آنان هستند. از این رو، کلیسا استوار و تزلزل‌ناپذیر است. به همین سبب در فصل ۲۱ کتاب مکاشفه گفته می‌شود که دیوارهای شهر دارای دوازده سنگ بنیاد هستند و بر آنها نام‌های دوازده رسول بره نوشته شده است.

از همین رو کلیسا رسولی است؛ یعنی بر رسولان استوار است. و باز به همین سبب، برای نشان دادن استواری کلیسا، پطرس به عنوان رأس آن منصوب شده است.