خطبه – قدیس لئوی کبیر: پاسداری از ایمانی که از رسولان به ما رسیده است – ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶

هنگامی که در تلاش بودم با پژوهش و بررسی دریابم چرا قدیس لئوی کبیر به عنوان یکی از آموزگاران کلیسا شناخته میشود، به این نتیجه رسیدم که بهتر است از سخنان پدر پائولو ریکاردو، یکی از کشیشان بزرگ و برجستهٔ مردم برزیل، بهره بگیرم. پدر پائولو چنین میگوید:
امروز با شادی فراوان یاد و خاطرهٔ قدیس لئوی کبیر، پاپ و آموزگار کلیسا را گرامی میداریم؛ کسی که در یکی از دورانهای بهویژه پرآشوب تاریخ کلیسا زندگی میکرد.
در سدههای نخست، کلیسا در میان آزار و شکنجهها، ایمانی را که از رسولان دریافت کرده بود، وفادارانه حفظ کرد؛ اما هنوز شرایط لازم را برای سازماندهی خود و پاسخگویی گستردهتر به بدعتهایی که در مناطق مختلف پدید میآمدند، در اختیار نداشت.
این وضعیت در سدهٔ چهارم، هنگامی که امپراتور کنستانتین به مسیحیان آزادی بخشید، بهتدریج تغییر کرد. با پایان یافتن آزار و شکنجههای بزرگ بیرونی، اختلافات درونی آشکارتر شدند و کلیسا ناگزیر شد آنچه را که همواره بدان ایمان داشت، با روشنی بیشتری بیان و صورتبندی کند.
بدین ترتیب، کلیسا در برابر مناقشات آن دوران، ایمان خود به تثلیث اقدس را بهروشنی اعلام کرد: یک خدای یگانه در سه شخصِ واقعاً متمایز وجود دارد: پدر، پسر و روحالقدس.
در سدهٔ پنجم، یعنی روزگار زندگی قدیس لئوی کبیر، پرسش بزرگ دیگری مطرح شد که نیازمند پاسخ بود: عیسی مسیح کیست؟
کلیسا در آن زمان ناچار شد با دو دیدگاه افراطی روبهرو شود. از یک سو، بدعت نسطوریوس میان الوهیت و انسانیت مسیح جدایی نادرستی ایجاد میکرد؛ و از سوی دیگر، تکطبیعتگرایی این دو را چنان با یکدیگر متحد میدانست که در نهایت آنها را با هم درمیآمیخت.
قدیس لئوی کبیر، با تکیه بر وفاداری عمیق خود به ایمان رسولان، خویش را وقف مبارزه با این دو خطا کرد. او پس از آنکه به مقام پاپی رسید، در نامهٔ مشهور خود به قدیس فلاویانوس، اسقف اعظم قسطنطنیه، ایمان کلیسا را بهروشنی بیان کرد: خداوند ما عیسی مسیح، Unus ex Trinitate، یعنی «یکی از سه شخص تثلیث» است؛ او انسان شد، بیآنکه آنچه را از پیش دارا بود از دست بدهد، بلکه آنچه را نداشت، یعنی طبیعت انسانی ما را، بر خود گرفت.
بنابراین، مسیح یک شخص الهی است که دارای دو طبیعت، انسانی و الهی، است.
درک این حقیقت برای فهم نجات ما نیز اهمیتی بنیادین دارد. هرچند خدا و انسان با یکدیگر متحد شدهاند، این اتحاد نمیتواند به معنای از میان رفتن انسانیت باشد.
نجات ما به این معنا نیست که خدا ما را در خود فرو ببرد، گویی قطرهای کوچک هستیم که محکوم است در اقیانوسی الهی حل و ناپدید شود. ما همچنان انسان باقی خواهیم ماند، اما به شیوهای فوقالعاده با خداوند متحد خواهیم شد.
این همان حقیقتی است که قدیس لئوی کبیر با عزم و استواری فراوان از آن دفاع کرد و آن را به دیگران انتقال داد.
قدیس لئوی کبیر از یک سو ناچار بود با دشمنان ایمان در درون کلیسا روبهرو شود و از سوی دیگر باید در برابر دشمنانی ایستادگی میکرد که کلیسا را از بیرون تهدید میکردند.
او بهسبب رویارویی با آتیلا، پادشاه هونها، که به «تازیانهٔ خدا» شهرت داشت و به سوی رم پیشروی میکرد، آوازه یافت. پاپ که در آن زمان سالخورده شده بود، در برابر آن مهاجم هراسانگیز ایستاد و با میانجیگری خود به نجات شهر کمک کرد.
باشد که قدیس لئوی کبیر، آن آموزگار بزرگ کلیسا که در حقیقت ایمان کاتولیکی استوار ماند و با بدعتهای زمانهٔ خود مبارزه کرد، برای ما فیضی بطلبد تا ایمانی را که از رسولان به میراث بردهایم، کامل و دستنخورده حفظ کنیم.
و همانگونه که او در روزگار خود با بربرهایی که کلیسا را تهدید میکردند روبهرو شد، ما را نیز یاری کند تا آن «بربر» درونی را که بارها در وجود ما سر برمیآورد و میکوشد ما را از ایمان حقیقی دور سازد، شکست دهیم.



Comments